Ons verhaal

Home » Het Gilde » Ons verhaal

Utrecht is van oudsher een stad van kerken en klokken. De binnenstad beschikt momenteel over 58 luidklokken waarvan er maar liefst twintig ouder zijn dan 400 jaar. Klokken moeten, als het even kan, geluid worden. Dat gebeurt tegenwoordig bijna overal met hulp van een elektromotor. In Utrecht gaat dat anders. De klokken van vijf kerken en vier andere luidplaatsen worden met de hand geluid. Deze luidingen worden verzorgd door het Utrechts Klokkenluiders Gilde, dat werd opgericht op 24 december 1979.

Vanaf de jaren vijftig van de vorige eeuw werden met name de klokken van de Domtoren op zon- en feestdagen geluid door leden van de scouting. Ook de beiaardvereniging de Utrechtse Klokkenspel Vereniging was daarbij betrokken. Van hen kwam het initiatief om de luidingen wat beter te structureren en er een aparte vereniging voor op te richten. Ze kozen voor de gildestructuur, met haar meester-gezeltraditie, de onderlinge saamhorigheid, gedeeld vakmanschap en de jaarlijkse gildemaaltijd. Zo werd op kerstavond 1979 de geboorteakte van het Utrechts Klokkenluiders Gilde in de Michaёlskapel van de Domtoren getekend.

Wat wil het Gilde?

Het begon met het luiden van de Domklokken, maar daar bleef het niet bij. De vereniging telde enthousiaste leden die meer wilden. Een groot deel van Utrechtse klokken wordt momenteel dan ook door het UKG geluid.

In de statuten is opgenomen dat het Gilde het handmatig luiden van klokken, het beieren en het wisselluiden wil bevorderen. De UKG’ers verdiepen zich in de campanologie, de leer en kennis van beiaard- en luidklokken. Het UKG wil zijn kennis graag delen. Zo is er een internationaal netwerk van luiders ontstaan.

Het Gilde werkt aan vergroting van zijn naamsbekendheid. Het richt zich daarbij vooral op de inwoners en bezoekers van de stad en provincie Utrecht, daarnaast op geïnteresseerden in campanologie en cultureel en materieel erfgoed.

Het Gilde wil het uitbreiden van het klokkenbezit bevorderen. De leden gaven daarbij het goede voorbeeld, door enkele malen zelf een klok in het openbaar te (laten) gieten.

Hoe staan we ervoor?

Het UKG groeit en bloeit en bestaat nu al meer dan 40 jaar. Helaas kon deze mijlpaal niet gevierd worden in 2020 omdat de corona-pandemie Nederland op slot zette. Het Gilde telt bijna 900 leden, waaronder zo’n 80 luiders. Men denkt ook aan de toekomst. Er is een actieve groep jeugdluiders, die via speciale activiteiten ingewijd wordt in de geheimen en het luiden van de klokken. Zij kunnen hun jeugdluiderscertificaat behalen. Er worden nog steeds volwassenen opgeleid om luider te worden, zij sluiten hun leerperiode af met een certificaat van bekwaamheid.

Wekelijks worden kerkelijke en seculiere luidingen verzorgd. Het gaat om rond de duizend luidingen per jaar. In samenwerking met de kerkbesturen wordt er voor de kerkdiensten geluid, maar ook op de vroege Paasmorgen en tijdens Kerstavond. Op zaterdagmiddag ter afsluiting van de werkweek en ter inluiding van de zondag. Bij de verjaardag van de Universiteit Utrecht, met de jaarwisseling, op 11 november bij Sint Maarten, de stadspatroon van Utrecht.  Bij festivals, koninklijk bezoek, huwelijk of overlijden van een lid van het Koninklijk Huis, Nationale Dodenherdenking en Bevrijdingsdag. En iedere dag om 12 uur klinkt het geluid van de papklok van het Bartholomeus Gasthuis.

Bij luidingen waar meer luiders bij betrokken zijn heeft een van de luidmeesters de leiding. Als een dirigent die een orkest tot een mooi samenspel beweegt. Bij zeer bijzondere gelegenheden worden alle klokken van de Domtoren (dat zijn er 14), “het vol gelui” in beweging gebracht, dat vraagt om 25 luiders.

En wat doen we nog meer?

Het UKG beschikt over een mobiele beierinstallatie met tien klokken waarop geoefend en mee opgetreden kan worden.

Het Gilde laat regelmatig zijn gezicht zien bij publieksmanifestaties zoals de Open Monumentendag, Festival Oude Muziek en de Adventsmarkt. Het UKG deelt opgebouwde kennis en ervaring in de vorm van boeken, Cd’s en het organiseren van rondleidingen. De in 2017 verschenen documentaire: Het ritme van de stad, geeft een mooi beeld van de vereniging.

Eens per drie jaar wordt door het UKG de Jhr. Jacob van Eyckprijs, de enige klokkenprijs in Nederland en omringende landen, uitgereikt. De prijs is bestemd voor personen of organisaties die zich verdienstelijk hebben gemaakt voor de campanologie, bijvoorbeeld door wetenschappelijk onderzoek, behoud van cultuurhistorisch erfgoed of vernieuwende projecten. De winnaar ontvangt een geldbedrag en een penning van de bekende Utrechtse kunstenaar Theo van de Vathorst.

Het UKG werkt nauw samen met de gemeente Utrecht, eigenaar van de meeste torens en klokken, en met het bestuur van de kerken waar geluid wordt. Ook zijn er goede contacten met Utrecht Marketing (‘Domtoren’) die de rondleidingen op de Utrechtse trots verzorgt.

Het UKG stimuleert het oprichten van klokkenluidersgilden in andere steden en helpt met raad en daad. Gemeente- en kerkbesturen ontvangen regelmatig advies over restauratie en onderhoud van klokken, luidtouwen, klokkenstoelen en luidinstallaties.

Verder levert het Gilde een aandeel in de jaarlijkse Klokkenluidersdag, een bijeenkomst voor klokkenluiders- en beiergilden uit heel Nederland.

 

Verenigingsgegevens

De technische aspecten en diepgaande informatie over het UKG als vereniging vind je hier.

Beleidsplan

Lees hier alles over het beleid voor de komende jaren.

Opmerking
Opmerking
Hoe zou je deze pagina willen beoordelen?
Heb je een opbouwende opmerking?
Volgende
Laat je e-mailadres achter als we contact met je mogen opnemen over je feedback
Terug
Inzenden
Bedankt voor het achterlaten van je opmerking!